دسته بندی نشده

ورزش در افراد با سندرم داون

سندرم داون اختلالی است که در آن همه کروموزوم بیست و یکم و یا قسمتی از آن سه تایی شده که به آن تریزومی نیز می گویند. این اختلال ضمن این که تغییر های جسمی مشخصی را در شخص به وجود می آورد اختلال هایی را نیز در مغز کودک ایجاد می کند که ممکن است به ناتوانی هوشی  ختم شود. اشکال مختلف تریزومی بیست و یک کاملا تصادفی است و زمانی ارثی به حساب می آید که مادر کودک، خود نیز مبتلا به اختلال سندرم داون باشد. اما به ندرت بعضی از انواع سندرم داون را می توان ارثی تلقی کرد. این سندرم شایع ترین اختلال کروموزومی است که حدودا در هر 650 تا 1200 زایمان یک مورد یافت می شود. افراد با سندرم داون تقریبا بین 10 تا20 درصد از کل افراد کم توان ذهنی در جوامع مختلف را به خود اختصاص می دهند.

این اختلال در 95 درصد از ناتوانی جفت بیست و یکم کروموزوم ها در جدا شدن به هنگام فرایند تقسیم سلولی میوز ناشی می شود. بنابراین فرد جدید به جای دو کروموزوم سه تا از آنها را به ارث می برد. در موارد دیگر که کمتر شایع است، یک قطعه شکسته اضافه کروموزوم بیست و یکم وجود دارد. یا این که در مراحل اولیه میتوز خطایی رخ می دهد و باعث می شود که برخی از سلول های بدن اما نه همه آنها، ساختار کروموزومی معیوب داشته باشند که الگوی موزائیکی نامیده می شود. چون در نوع موزائیکی مواد ژنتیکی کمتری درگیر هستند، شدت نشانه های این اختلال کمتر است. پیامد های نشانگان داون عبارتند از: ناتوانی هوشی ، مشکلات حافظه و تکلم، واژگان محدود و رشد حرکتی کند. افراد مبتلا، ویژگی های جسمانی متمایزی نیز دارند: هیکل کوتاه و خپل، صورت پهن، زبان برآمده، چشمان بادامی و چین و چروک های غیر عادی در کف دست، شکل غیر طبیعی گوش ها، صورت صاف، زبان بزرگ و بینی کوچک. به علاوه کودکان مبتلا به سندرم داون اغلب با آب مروارید و نارسایی های قلبی و عروقی به دنیا می آیند. گرچه افراد با سندرم داون عمدتا دارای برخی از نشانه های جسمانی خاص هستند اما هر فرد سندرم داون دارای خصوصیات جسمی منحصر به فردی می باشد.. این روزها به خاطر پیشرفت در علم پزشکی، سن امید به زندگی در این افراد بسیار رشد کرده است. برخی از دانشمندان معتقدند که سندرم داون یک بیماری نیست و یک شرایط ژنتیکی است که منجر به بروز برخی از خصوصیات جسمانی و روانی می شود. افراد با سندرم داون در صورتی که تحت مراقبت های بهداشتی مناسب، آموزش تخصصی و تجارب حرفه ای و مفرح قرار گیرند، می توانند به پتانسیل مناسب و غنی دست یابند.

موفقیت دانشمندان در بهود زندگی افراد با سندرم داون

خوشبختانه در سال های اخیر بیش از زمان های گذشته این افراد وارد جامعه شده اند و این شانس را پیدا نموده اند تا استعداد های خود را در حیطه های مختلف زندگی نشان دهند. این موضوع باید به همه افراد جامعه فهمانده شود که افراد با سندرم داون نیز انسان های اجتماعی هستند که نیازمند دوستی، تفریح و فعالیت های کاری می باشند تا بتوانند خودشان با کمترین کمک دیگران زندگی کنند. پارامترهایی همچون قدرت عضلانی در پائین و بالا تنه، استقامت هوازی، انعطاف پذیری، تعادل و شاخص توده بدن از جمله عوامل حیاتی اجرای وظایف کارکردی هستند. وظایف کارکردی شامل انجام کارهای خانه، کارهای مرتبط با مسئولیت های فرد، باغبانی، نجاری، خرید، تفریح و سرگرمی می باشد. پژوهش گران گزارش نموده اند که اختلالات بدنی همچون کم بودن قدرت عضلانی ممکن است منجر به محدودیت های عملکردی شده و توانایی شخص را برای زندگی کاهش دهند. این دانشمندان توصیه می نمایند تا این افراد توانایی های مورد نیاز برای داشتن یک زندگی فعال را بدست بیاورند. تحقیقات نشان داده است که افراد با سندرم داون به دلیل فقر آمادگی جسمانی دارای آمادگی عملکردی ضعیفی می باشند و می بایست این عوامل در طراحی برنامه های تمرینی این عزیزان مورد توجه قرار گیرد.

آمادگی جسمانی و رشد حرکتی در افراد با سندرم داون

یکی از چالش هایی که کودکان مبتلا به DS با آن روبرو هستند، مشکلات این افراد در ضعف آمادگی جسمانی و رشد مهارتهای حرکتی است. به گفته برخی از نویسندگان ، رشد حرکتی کودکان دارای ناتوانی هوشی  و به ویژه افرادی که دارای DS هستند، در مقایسه با کودکان معمولی با تاخیر قابل ملاحظه ای همراه است (سمیره بیکاج و همکاران، 2017). از طرف دیگر محققان ادعا می کنند که رشد حرکتی کودکان دارای ناتوانی هوشی  با کودکان دارای دیگر ناتوانی ها نیز متفاوت است و در این میان افراد با سندرم داون دارای تاخیر بیشتری هستند زیرا سیستم عصبی مرکزی آنها به دلیل انحراف کروموزومی دارای ساختاری متفاوت بوده و این افراد دارای یک سبک یادگیری منحصر به فرد می باشند. اختلالات مشخص حرکتی که در کودکان مبتلا به سندرم داون ظاهر می شود و در پیشرفت حرکتی آنها تأثیر منفی می گذارد شامل کاهش میزان تون عضلانی عضلات نگهدارنده قامت به عنوان یک سیمپتوم عصبی عضلانی،  کنترل و واکنش قامتی ناکافی، انقباضات ناکافی عضلات در اطراف مفاصل، اختلال در حس عمقی و پرتحرکی مفاصل می باشد. نتایج تحقیقات انجام شده نشان داده اند که هیپوپلازی مخچه مسئول کمبود تون عضله، مشکلات کنترل تنه، تعادل ، هماهنگی و اختلالات گفتاری است. علاوه بر این، معمولاً مشکلات سلامتی مانند مشکلات قلبی، کاهش عملکرد غده تیروئید، مشکلات بینایی و شنوایی و چاقی می تواند بر عملکرد حرکتی فرد مبتلا به DS تأثیر بگذارد. محققان در تحقیقات جدید خویش نشان داده اند که كودكان مبتلا به سندرم داون با سرعت کمتری در مقايسه با كودكان عادی رشد می کنند. به طور کلی، تاخیر و واریانس دستیابی به نقاط رشدی در اغلب کودکان مبتلا به سندرم داون دیده می شود. میزان دستیابی به مهارت های حرکتی در کودکان دارای سندرم داون در مقایسه با کودکان با رشد معمولی به تأخیر می افتد و تاخیر در مهارت های پیچیده تر برجسته تر است، با این حال، ترتیب مراحل رشد یکسان است.

نتایج تحقیقی در زمینه رشد حرکتی در افراد با سندرم داون نشان داده است که سندرم داون هم مهارت های حرکتی ظریف و هم مهارت های حرکتی درشت را تحت تاثیر قرار می دهد. این سندرم باعث تاخیر در رشد حرکتی و الگوی فعالیت های بدنی می گردد. تحقیقات انجام شده روی این افراد نشان داده اند که تمرینات ورزشی برای این کودکان می تواند باعث بهبود رشد جسمی، عاطفی و اجتماعی شود و عملکرد ذهنی و جسمی را تقویت نماید. لذا تدوین برنامه های تمرینی مناسب برای توسعه جنبه های مختلف رشد ذهنی و جسمی این افراد بسیار مهم و ارزشمند است.

مشکلات متعاقب داشتن سندرم داون

این افراد علاوه بر نقص در رشد حرکتی و آمادگی جسمانی دارای مشکلات کف و مچ پا، مشکلات راه رفتن، مشکلات تعادلی، اختلالات عضلانی اسکلتی از جمله شلی لیگامنت ها و بی ثباتی مفاصل، کم بودن چگالی مواد معدنی استخوانی ((BMD، هایپوتونی، قدرت عضلانی کم، دست و پای کوتاه، چاقی، اضافه وزن و مشکلات ترکیب بدنی، سرعت عکس العمل پائین، بی ثباتی مفاصل آتلانتو-اگزیال و مشکلات پزشکی مرتبط با سندرم داون از جمله رشد عصبی کم، مشکلات تسلط و برتری جانبی، مشکلات پردازش اطلاعات، شناخت و حافظه، مسائل عصبی یا روانی، بیماری آلزایمر، مشکلات قلبی می باشند.

تاثیر فعالیت بدنی و تمرینات ورزشی در افراد با سندرم داون

 کودکان مبتلا به سندرم داون توانمندی های بالقوه زیادی دارند. کار با این کودکان به ویژه در زمینه رشد مهارت های حرکتی پیشرفت های عینی خوبی را به همراه خواهد داشت. گرچه این کودکان نسبت به سایر کودکان سالم دیرتر مهارت های حرکتی را یاد خواهند گرفت، اما به تدریج توانایی اجرای مهارت های حرکتی درشت مانند نشستن، دویدن، پریدن و حتی سه چرخه سواری را یاد خواهند گرفت. علاوه بر این اجرای مهارت های پیچیده تری مانند رقصیدن، شنا کردن، اسب سواری، آهسته دویدن، انجام ورزش های رزمی و سایر رشته های ورزشی را نیز می توانند فرا گرفته و با یادگیری این مهارت ها همانند سایر افراد سالم در بقیه مراحل زندگی قادر به رشد و بهبود مهارت های حرکتی جدید خواهند شد. محققین مختلفی تاثیر برنامه های تمرینی متنوع را بر روی این افراد مورد بررسی قرار داده و نشان داده اند تمرینات ورزشی و توسعه فعالیت بدنی در این افراد می تواند پیامدهای مختلف مرتبط با سلامت و تندرستی را در این افراد ایجاد نماید که از جمله آنها می توان مواردی همچون بهبود ابعاد مختلف رشد، بهبود عملکرد سیستم ایمنی و هورمونی، بهبود عملکرد شناختی، عصبی و روانی، بهبود عملکرد قلبی و عروقی، بهبود سطوح انرژی مصرفی، بهبود عملکرد اجرایی، بهبود ظرفیت. بهبود ترکیب، بهبود عملکرد سیستم عضلانی اسکلتی را خاطر نشان نمود.

ضرورت تهیه بسته های تمرینی برای افراد با سندرم داون

در خصوص تاثیر فعالیت های بدنی در افراد با سندرم داون اجماع بر این است که ورزش از نظر پاسخهای قلبی عروقی و عصبی و عضلانی برای فرد با سندروم داون فواید متعددی را دارد. پیشرفت در اجرای مهارت های حرکتی در فعالیت های انطباقی ​​باعث می شود افراد مبتلا به سندرم داون در اوقات فراغت و فرصت های کاری مستقل تر باشند. ورزش برای این افراد می بایست در ابتدای برنامه های تمرینی از نظر ماهیتی ساده و در عین حال از نظر نیازهای بدن، برطرف کننده نیازهای بدنی برای توسعه قابلیت های مختلف باشد. محققان نشان داده اند فعالیت های بدنی مثل پرش طول دارای فواید مختلفی برای این افراد است، اما با این حال تداوم این نوع برنامه های تمرینی که یک جزء خاص را تقویت می کنند در بلند مدت مفید و موثر نیست. لذا محققینی که به بررسی تاثیرات فعالیت بدنی بر روی این افراد پرداخته اند قویا توصیه نموده اند که برای تمرینات کامل و مداوم بهتر است از تمریناتی استفاده نمود که بخش های مختلف بدن و متغیرهای متعدد را بهبود می بخشد.

اصول و مبانی تمرین در دانش آموزان با سندرم داون

 

  • تمرینات ورزشی فراتر از بازی در تربیت بدنی مدارس
  • تربیت­بدنی سازگارانه با رویکرد حمایتی و گروه محور در دانش­آموزان با سندرم داون
  • توجه به آموزش مهارتهای حرکتی پایه
  • توجه به دستورالعمل های بصری در برنامه های آموزشی و شیوه ارزشیابی افراد با سندرم داون
  • تسهیل حضور دانش آموزان با سندرم داون در برنامه های درس تربیت بدنی
  • توسعه آموزش فراگیر در برنامه های آموزشی دانش آموزان با سندرم داون
  • تدوین برنامه های آموزشی و تمرینی دانش آموزان سندرم داون بر اساس سبب شناسی این اختلال
  • توجه به آموزش های خانواده برای توسعه برنامه های تمرینی خارج از مدرسه
  • توجه به شیوه های یادگیری مهارتهای حرکتی در آموزش مهارتها برای دانش آموزان با سندرم داون
  • تلفیق گروه های افراد با ناتوانی های متنوع در کلاس های تربیت بدنی مدارس استثنائی
  • لزوم آموزش معلمان مدارس استثنائی برای کار با افراد با معلولیت های خاص
  • ایجاد انگیزش برای مشارکت در کلاس تربیت بدنی در دانش آموزان با سندرم داون
  • توسعه مشارکت در برنامه های المپیک ویژه به عنوان ورزش خاص افراد با سندرم داون
تمرین تخصصی ورزش و سندرم داون

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *